Grote Kerk Alkmaar
In 2025 presenteerde de Grote Kerk Alkmaar opnieuw een verrassend programma hedendaagse kunst. De monumentale ruimte van de kerk fungeerde als actieve gesprekspartner voor actuele artistieke praktijken. De programmering bestond uit grootschalige, site-specifieke kunstwerken op het hoogkoor, aangevuld met drie intiemere presentaties in de consistorieruimte, waarin expliciet de relatie met de stad Alkmaar centraal stond.
Het tentoonstellingsprogramma 2025 opende in het voorjaar met Birdcage van David Claerbout (29 maart – 18 mei 2025), als onderdeel van de serie Hallelujah! Actuele Altaarstukken. In deze reeks wordt jaarlijks een hedendaags videokunstwerk gepresenteerd op het hoogkoor van de kerk. Claerbouts installatie, die voor het eerst in Nederland te zien was, confronteerde bezoekers met vragen over dreiging, tijd en waarneming. In een verstilde tuin ontvouwt zich langzaam een explosie die des te indringender wordt ervaren door de extreme vertraging en de afwezigheid van geluid. Door het werk vrij in de ruimte te positioneren op een monumentaal LED-scherm ontstond een krachtige dialoog tussen beeld en architectuur. De tentoonstelling trok een breed publiek en kreeg mooie landelijke media-aandacht, waarmee de Grote Kerk haar positie als podium voor hedendaagse kunst verder verstevigde.
In de zomermaanden volgde de vijfde editie van Nieuw Licht – Kunst in de Grote Kerk, met de tentoonstelling Echoes of Eternity van Joris Strijbos (17 juni – 7 september 2025). Voor deze editie realiseerde Strijbos het nieuwe, site-specifieke werk Ancestral Frequencies: een ruimtelijke installatie waarin geluid, technologie en ritueel samenkwamen. Een robotarm met microfoon, zeven klankbollen en een zandlandschap reageerden op de akoestiek en geluiden van de kerk. Het werk reflecteerde op de kwetsbaarheid van kennisoverdracht en op de manier waarop technologie zintuiglijke en rituele ervaring probeert te vertalen. De kerk fungeerde hierin nadrukkelijk niet als decor, maar als actief onderdeel van het kunstwerk. Tijdens de tentoonstellingsperiode bezochten ruim 86.000 bezoekers de Grote Kerk, waarmee het programma Nieuw Licht opnieuw een zeer groot en divers publiek bereikte. Tijdens de tentoonstelling werden in samenwerking met het Orgelfestival Holland drie concerten georganiseerd, waarin het eeuwenoude Schnitger-orgel een experimentele dialoog aanging met de installatie Kinetic Sounds van Strijbos. Deze ontmoetingen tussen orgelklank en hedendaagse audiokunst versterkten de thematiek van het project en sloegen een brug tussen historisch erfgoed en actuele artistieke experimenten.
Bovendien organiseerden we drie tentoonstellingen in de consistorieruimte van de kerk, waarin de verbinding met Alkmaar en haar bewoners centraal stond. Met Tekenen voor Alkmaar toonde kunstenaar Hans Oosting een selectie iPad-tekeningen die hij gedurende een jaar in de stad maakte. Zijn observaties van zowel iconische plekken als alledaagse scènes boden een intiem en herkenbaar portret van Alkmaar en haar ritme.
In samenwerking met Kunstuitleen Alkmaar werd de tentoonstelling Genius Loci gepresenteerd, met werk van Simone de Groot. In deze presentatie stond de ‘geest van de plek’ centraal. Met minimale ingrepen transformeerde De Groot de consistorie tot een verstilde, contemplatieve ruimte, waarin thema’s als troost, spiritualiteit en lichamelijke ervaring samenkwamen. De tentoonstelling sloot aan bij de bredere Triënnale Alkmaar die in 2025 in de binnenstad werd georganiseerd.
Tot slot was in de consistorie Paradijs van Marjolein van der Wal te zien. In deze tempelachtige installatie nodigde Van der Wal bezoekers uit tot verstilling en herverbinding met zichzelf en de natuur. Geïnspireerd door scheppingsmythen, spirituele tradities en persoonlijke transformatieprocessen creëerde zij een zintuiglijke ‘krachtplek’, waarin textiel, symboliek en ambacht samenkwamen.
Samen laten deze tentoonstellingen zien hoe de Grote Kerk Alkmaar in 2025 ruimte bood aan zowel internationale hedendaagse kunst als lokaal verankerde kunstenaarspraktijken. Door de combinatie van monumentale installaties en intieme presentaties wist de kerk een breed publiek te bereiken.